Yusuf Ata ARIAK – TELKODER Yönetim Kurulu Başkanı

02/04/2014 • Röportajlar • Görüntülenme: 585

Arıak-1

Alternatif  telekomünikasyon işletmelerinin, tüm dünyada örneği görülen bir sistem olan “tesis paylaşımı ücreti karşılığında altyapı kullanımı” talebi üzerine Türk Telekom ile uzlaşı sağlayamadığını belirten Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Ata Arıak’ın, bu sistemin hem kullanıcılar hem de Türk telekomünikasyon sektörü açısından önemine değindiği röportajımızda Arıak; 5651 sayılı internet yayınlarını düzenleme ile ilgili kanuna genişleme getiren teklif konusunda görüşlerini de iletti

Zamazingo: Bu günlerde gündemde olan fiber altyapı paylaşımı konusunda alternatif servis sağlayıcıları çeşitli zorluklarla karşı karşıya. Bu zorluklar nelerdir? Altyapı paylaşımı şirketler ve kullanıcılar açısından ne tür faydalar getirebilir?

Arıak: Eğer bir yerde bir altyapı varsa, kullanılabilir bir kapasite varsa yeni bir yatırım yapmak yerine o altyapının kullanılması en ekonomik çözümdür. Ülke açısından da baktığımız zaman Türkiye’nin hemen her tarafında yaygınlaşmış olan bir Türk Telekom altyapısı var. Bu altyapının büyük bir kısmının boş olduğunu biliyoruz.

Fiber kablo rahatlıkla bakır kablonun yerine geçebilir. Bu hazır altyapının içinden kendi kablolarını çekmek ve bu paylaşıma karşılık kira ödemek isteyen telekomünikasyon şirketleri mevcut. Bütün mesele çözüme gitmek. Eğer altyapıya sahip olanlar: “Başkasının kullanmasını istemiyorum, sadece ben kullanacağım” derse Türkiye olarak elimizde bulunan bir yatırımı kullanamıyor oluruz. Türk Telekom tarafından 48,77 TL olarak belirlenen kira tesis paylaşımı ücretinin AB ülkelerine göre 30-40 kat daha yüksek. Bu rakam Portekiz’de 1,14 TL, İtalya’da ise 1,20 TL. Altyapının ortak kullanımı, tüketiciler açısından hem fiyat hem de gelişmeler bakımından önemli bir husus bu ve önümüzdeki günlerde var olan altyapıların kirası karşılığında kullanılması konusunda Bilgi Teknolojileri Kurumu bir karar alacak, fiyat ve şartları belirleyecek.

Bilgi Teknolojileri Kurumu gerçekten faydalanılabilir bir şekilde fiyat belirlerse büyük bir hizmet yapmış olacak. Türkiye’de yeni şebekeler kurmak isteyen firmalar da var ve onların da önünde birçok engel var. Bu engellerden bir tanesi; şebeke yapmak isteyenler için belediyeler tarafından belirlenen aşırı fiyatlar.

Belediyeler ya izin vermiyorlar ya ayrımcılık yapabiliyorlar ya da çok yüksek bütçeler istiyorlar. Yatırım yapan firmalar yatırımı esas olarak işi ile ilgili yapmak ister. İşine odaklanırken belediyeye büyük paralar vermeye başlarsa yatırımı kısıtlamış olur. Yatırımlardan herkes faydalanacağı için yatırım yapılan belediyelerin halkı bu yatırımdan oldukça yüksek fayda görür, altyapı yatırımları kentin gelişmesine yardım eder haberleşme altyapısının gelişmesi sonucunda o şehirde ekonomik olarak karlılık yaşanır.

Zamazingo: Fiber altyapı kullanıcılar tarafından da daha sağlıklı bir erişime imkanı tanıyor. Fakat lokasyon ya da fiyat nedeniyle birçok kullanıcıya ulaşamıyor. Bu tür altyapı ortaklıkları; lokasyon engelini zamanla ortadan kalkacak hem de fiber bağlantının yaygınlaşması sonucu tüketici açısından rahatlatıcı fiyatlar ortaya koyacaktır. Böyle verimli bir yatırımın oluşturulmaması için engel nedir?

Arıak: Engel sektörün içinde bu altyapıya büyük ölçüde sahip olan yerleşik işletmeci dediğimiz Türk Telekom’un başka şirketlerin bu alt yapıyı kullanmasını istememesidir. Halbuki makul bir fiyatla kullanıma sunsa mesele çözümlenecek ve mevcut altyapıyı kullanabileceğiz. Aynı sorunu yıllar önce telefon altyapısı konusunda da yaşadık. Türk Telekom kendisiyle rekabet eden yeni işletmelere engeller çıkarttığı için sabit şebekede yeni işletmeciler yeterince büyüyemedi ama Türk Telekom da büyüyemedi. Şu anda sabit hatlardan yapılan telefon konuşmaları yüzde 60 oranından yüzde 8’lere düştü. Sonuçta kendisi de kaybediyor rekabet ortamı Türk Telekom’a da fayda sağlayacaktır. Bütün dünyada sabit şebekeler mobilin karşısında geriliyor ama bizdeki kadar yüksek oranlarda değil. Avrupa’da yüzde 50 sabit yüzde 50 mobil üzerinden konuşuluyor.

Zamazingo: IDC yakın zamanda Telekomünikasyon sektörüne dair bir takım tahminlerini sundu. Tahminlere göre 1.2’lik bir büyüme öngörülüyor. Bunun neticesinde çeşitli şirketlerin bir araya gelerek işbirliği içerisinde kalkınma planları oluşturulacağına dair tahminler bulunuyor. Bu durum sektörü sizce ne yönde nasıl etkiler?

Arıak: Fiber ve sabit şebekelerin geliştirilmemesi ve bu alanda yatırımların gecikmesi halinde mobilde de kısa süre sonra haberleşmede teklemeler başlayacak, hız düşecektir. Dolayısıyla bu sorun hem sabit alanda hem de mobil alanda geri kalmamıza yol açacaktır. Kullanıcılar, data kullananlar günden güne artıyor diyoruz ama dünya da yerinde durmuyor. Konu aslında bizim dünya ile olan durumumuzun geriye düşmemesidir. Tabii ki herkes büyüyor ama bizim dünya ile olan mesafemizin açılmaması gerekiyor ve şu anda bütün dünya dikkatini fiber şebekeleri geliştirmeye yöneltti.

Zamazingo: Alternatif servis sağlayıcıları tarafından artı hizmetler sağlamak için yeni şirketler kuruldu ve faaliyetler gösterilmeye başlandı. Bu aşamadan sonra şirketlerin telekomünikasyon sektörüne katılımı ne ölçüde devam edecektir, bir kırılma söz konusu olabilir mi?

Arıak: Hem yatırımların olması için hem de hizmetlerin geliştirilmesi için rekabet gerekli. Büyüyebiliyor olmak önemli fakat görüyoruz ki sektöre giren alternatif işletmecilerin çok önemli bir kısmı işi bıraktı. Geriye kalan işletmecilerin devam edebilmesi için altyapı yapabilmek veya yapılmış olan altyapılardan bedeli karşılığı faydalanabilmelerinin önü açılması gerekiyor.

Aksi takdirde hareket alanı kalmıyor. Derneğimize üye olan firmaların dışında yurt dışından da Türkiye’ye yeni işletmeci gelmiyor. Bunun bir sebebinin olması lazım. Burada bir gelişme, kazanç imkanı görünse birçok yabancı yatırımcı da Türkiye’ye gelirdi. Onun için alternatif işletmecilerin önlerinin açılması önemli, yeni firmaların sektöre girip rekabet edebilmesi önemli. Bunu sağlama için her şeyi yapmak lazım.

Zamazingo: 5651 sayılı internet yayınlarını düzenleme ile ilgili kanuna genişleme getiren teklif konusuna TELKODER Başkanı olarak bakış açınız nedir?

Arıak: Herkesi ilgilendiren bu konuda büyük bir telaş ve aceleyle hata yapılıyor. Bu konuyu Türkiye’de tartışabilecek çok iyi sivil toplum örgütleri ve iyi yetişmiş insanlar var ve bu konu bu kişi ve kuruluşlarla konuşulmadı. Hükümet seçim dönemi ile ilgili tedbir almaya çalışıyor. Özellikle kendisine karşı olabilecek atakları durdurmaya çalışıyor. Oysaki iki buçuk sene önce diğer partilere de ataklar olmuştu, dolayısıyla burada sadece hükümete karşı olan bir olaydan söz etmiyoruz. Herkese karşı haksızlıklar yapılabilir onun için herkesin bu konuya katılması lazım. Ayrıca özgürlükler zedelenmeden bu güvenliğin sağlanması lazım. Temel eksiklik budur. Kanun bu şekilde çıkacak olursa çok büyük eksiklikleri olacağını zannediyorum. Onun için mümkün olsa herkesi katabileceğimiz bir tartışma ortamından sonra bu kanunu çıkarabilsek.

zamazingo

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on PinterestShare on Tumblr

Etiketler: ,

Comments are closed.